Dünya
Brezilya’nın Para eyaletinin başkenti Belem, bu yıl 10-21 Kasım tarihlerinde düzenlenen COP30 İklim Zirvesi’nin ilk haftasında yoğun müzakerelere sahne oldu. Zirvede, küresel sıcaklık artışını 1,5 derece ile sınırlandırma hedefi, iklim finansmanı, adil geçiş, karbon piyasaları, kayıp ve zarar mekanizmaları ile uluslararası işbirliği öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
Emisyon azaltımı, uyum politikaları ve finansman masada
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında yapılan zirvenin 30. toplantısında hükümet temsilcileri, bilim insanları, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları; emisyon azaltımı, uyum stratejileri, iklim finansmanı ve karbon piyasalarının güçlendirilmesine yönelik görüşmeler gerçekleştirdi.
Amazon Bölgesi'nde ilk kez düzenlenen COP zirvesinde ayrıca ormansızlaşma, biyolojik çeşitliliğin korunması, doğal karbon yutaklarının rolü ve yağmur ormanlarının sürdürülebilirliği üzerine de kapsamlı değerlendirmeler yapıldı.
Lula: “1,5 derece eşiği aşılmamalı”
COP30’un açılışında konuşan Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, mevcut gidişatın küresel sıcaklık artışını kritik eşiğe yaklaştırdığını belirterek, “1,5 derecelik sınırın aşılması göze alınamayacak bir risk” dedi. Lula, önceki iklim taahhütlerinin hızla hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
COP29 Başkanı ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı’nın İklim Özel Temsilcisi Muhtar Babayev, gelişmiş ülkeleri finansman taahhütlerini yerine getirmeye çağırarak, “Son tarih yaklaşıyor. Aradaki farkı kapatmak için her an değerlendirilmeli.” ifadelerini kullandı.
BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell ise 2035 yılı için belirlenen yıllık 1,3 trilyon dolarlık iklim finansmanı hedefinin hem gerekli hem de ulaşılabilir olduğunu söyledi.
Öte yandan Net Sıfır için Enerji Hizmeti Şirketleri İttifakı, enerji dönüşümüne yönelik yatırım hedefini 148 milyar dolara yükselttiğini ve 2030’a kadar toplam yatırımın 1 trilyon doları aşacağını duyurdu.
Fosil yakıtlardan çıkış ve temiz enerji vurgusu
İlk hafta boyunca fosil yakıt bağımlılığının azaltılması ve temiz enerji kaynaklarına geçişin hızlandırılması gerektiği sıkça vurgulandı. Ülkelerin hedeflere ulaşabilmesi için yenilenebilir enerji kapasitesini üç katına çıkarması, enerji verimliliğini ise iki katına çıkarması gerektiği hatırlatıldı.
Zirve raporlarında, küresel ısınmanın yüzyıl bitmeden yeniden 1,5 derecenin altına çekilebileceği, ancak bunun için zaman kaybına tahammül olmadığı belirtildi.
Yerli halklardan güçlü protesto: “Topraklarımızı koruyun”
COP30’un ilk haftasında dikkat çeken bir diğer başlık ise yerli toplulukların protestoları oldu. Çoğu barışçıl geçen eylemlerde yerli gruplar, Amazon’daki petrol arama faaliyetlerine karşı çıkarak, toprak haklarının güvence altına alınmasını talep etti.
Protestolarda iklim değişikliğine bağlı afetlerin oluşturduğu risklere de dikkat çekildi. 2024 yılında yaşanan sel, kuraklık ve diğer doğal felaketler nedeniyle 45 milyon kişinin yerinden olduğu, ekonomik kaybın ise 240 milyar doları aştığıbilgisi paylaşıldı.
BM Uluslararası Göç Örgütü, afetlerden etkilenen milyonlarca kişi için daha güçlü uluslararası işbirliği çağrısı yaparken, çoklu afet erken uyarı sistemlerine sahip ülke sayısının 119 ile rekor seviyeye ulaştığı duyuruldu.
İkinci haftada somut yol haritaları belirlenecek
COP30’un ikinci haftasında müzakereler; iklim finansmanının artırılması, fosil yakıtlardan çıkış takvimi, uyum fonları, enerji dönüşümü politikaları ve ülkelerin güncellenmiş Ulusal Katkı Beyanları (NDC) üzerinde yoğunlaşacak.
Ayrıca tropikal ormanların korunması için yeni finansman modelleri, sürdürülebilir biyoyakıt politikaları, iklim adaleti ve yerli halkların haklarının güçlendirilmesine yönelik uygulama planları da gündeme alınacak.
Yorumlar (0)
Yorum Gönderebilirsiniz