Dünya
Orta Asya Devlet Başkanları 7. İstişare Toplantısı, Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te bölge liderlerinin geniş katılımıyla gerçekleştirildi. 16 Kasım 2025’te düzenlenen zirveye ev sahipliği yapan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, bu yıl ilk kez tam üye statüsüyle yer alan Azerbaycan’ı da ağırladı.
Toplantıya; Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev katıldı.
Azerbaycan’ın Tam Üyeliği Tarihî Bir Dönüm Noktası
Zirvenin en önemli kararı, Azerbaycan’ın İstişare Toplantısı formatına resmen tam üye olarak kabul edilmesi oldu. Bu gelişmenin, Güney Kafkasya ile Orta Asya arasındaki siyasi ve ekonomik ilişkileri yeni bir aşamaya taşıdığı vurgulandı.
Açılış konuşmasında Mirziyoyev, toplantıyı “tarihî bir zirve” olarak nitelendirerek şu ifadeleri kullandı:
“Azerbaycan’ın katılımı, ortak tarih, kültür ve kardeşlik bağlarımızı daha da güçlendirecek. Orta Asya ile Güney Kafkasya arasında yeni bir iş birliği dönemine adım atıyoruz.”
Mirziyoyev, son yıllarda bölge ülkelerinin diyalogdan gerçek ortaklık düzeyine geçtiğini; sınır meselelerinden ticarete kadar pek çok alanda önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirtti.
“Orta Asya Topluluğu” Önerisi ve Yeni Kurumsal Yapı
Özbekistan Cumhurbaşkanı, istişare toplantılarının kurumsal çerçevesinin güçlendirilmesini isteyerek mevcut yapının “Orta Asya Topluluğu” adıyla daha stratejik bir platforma dönüşmesini teklif etti.
Bu kapsamda şunlar gündeme getirildi:
Daimî bir sekreterya kurulması
Aksakallar Konseyi oluşturulması
Ulusal koordinatörlerin statüsünün cumhurbaşkanları özel temsilcisi seviyesine çıkarılması
Mirziyoyev ayrıca bölgesel entegrasyonun hız kazanması için altyapı ve ulaştırma projelerine öncelik verilmesi gerektiğini söyledi.
Bölgesel Ulaştırma Projeleri Öne Çıktı
Zirvede, Orta Asya’nın küresel ticaret ağlarında daha güçlü bir konuma ulaşmasını hedefleyen büyük ölçekli ulaştırma projeleri masaya yatırıldı. Özellikle:
Çin–Kırgızistan–Özbekistan Demir Yolu,
Trans-Afgan Koridoru,
Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Güzergâhı
gibi projelerin hızlandırılması gerektiği ifade edildi.
Ayrıca altyapı yatırımlarının koordinasyonu için Altyapıyı Geliştirme Konseyi kurulması önerildi. Afganistan’ın bu projelere dâhil edilmesinin bölgesel güvenlik ve kalkınma açısından kritik olduğu belirtildi.
İklim ve Su Yönetimi İçin Ortak Adım Çağrısı
Mirziyoyev, iklim krizi ve su kaynaklarının yönetiminin bölgenin en acil sorunları arasında olduğuna dikkat çekerek:
2026–2036 döneminin “Orta Asya’da Suyun Akılcı Kullanımı için Pratik Eylemler On Yılı” ilan edilmesi
“Su Yönetiminde Bölgesel Merkez” oluşturulması
önerilerini liderlerin gündemine sundu.
Bununla birlikte bölgesel güvenlik, iş birliği ve karşılıklı dayanışmanın derinleştirilmesi gerektiği özellikle vurgulandı.
Bir Sonraki Zirve Türkmenistan’da: Yeni Adıyla Düzenlenecek
Toplantı sonunda imzalanan Sonuç Bildirisi ile bir sonraki istişare toplantısının Türkmenistan’da yapılması kararlaştırıldı. Yeni dönemde zirvenin adı “Orta Asya ve Azerbaycan Devlet Başkanları İstişare Toplantısı” olacak.
Yorumlar (0)
Yorum Gönderebilirsiniz